PBWIL và sự tham gia của doanh nghiệp – Hiệu quả hay ảo tưởng?
- Ha Dang - Respect Vietnam Strategic Advisor
- 1 day ago
- 7 min read
Updated: 14 hours ago
Trong các chương trình đào tạo hiện đại như MBA hoặc mini-MBA, tại các trường Đại học hay học viện, mô hình Project-based Work-Integrated Learning (PBWIL) được xem là cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn. Sinh viên tham gia dự án thật từ doanh nghiệp, được kỳ vọng vừa học vừa làm, vừa tạo giá trị cho cả hai bên. Nhưng câu hỏi quan trọng cần đặt ra: liệu sự tham gia của doanh nghiệp có thực sự hiệu quả, khi chính họ vẫn đang đối mặt với những thách thức nội tại do biến động thị trường?
PBWIL là gì?
Project-based Work-Integrated Learning (PBWIL) là mô hình học tập tích hợp công việc dựa trên dự án. Thay vì chỉ học lý thuyết hoặc thực tập dài hạn, sinh viên tham gia trực tiếp vào dự án thực tế do doanh nghiệp hoặc cộng đồng đặt hàng, dưới sự hướng dẫn của giảng viên và mentor doanh nghiệp. PBWIL giúp sinh viên vừa học vừa làm, phát triển kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức chuyên sâu và năng lực chuyên môn.
Tại sao doanh nghiệp cần PBWIL?
Nguồn ý tưởng mới: Sinh viên thường mang đến góc nhìn sáng tạo, khác biệt, giúp doanh nghiệp có thêm giải pháp cải tiến.
Phát hiện nhân sự tiềm năng: PBWIL là “vòng tuyển dụng thử” tự nhiên, doanh nghiệp có thể quan sát năng lực, thái độ, và chọn lọc nhân sự phù hợp.
Kết nối học thuật – thực tiễn: Doanh nghiệp có cơ hội ảnh hưởng trực tiếp đến nội dung đào tạo, đảm bảo sinh viên ra trường đáp ứng nhu cầu ngành.
Giảm chi phí thử nghiệm: Thay vì đầu tư lớn ngay, doanh nghiệp có thể thử nghiệm ý tưởng qua MVP (Minimum Viable Product) do sinh viên xây dựng.
Tại sao trường học cần PBWIL?
Học sâu và thực tế: Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn áp dụng vào tình huống thật, nâng cao tư duy phản biện và giải quyết vấn đề.
Tăng tính cạnh tranh: Trường có thể quảng bá chương trình đào tạo gắn liền với doanh nghiệp, thu hút sinh viên và nhà tuyển dụng.
Đảm bảo đầu ra: PBWIL giúp sinh viên có trải nghiệm nghề nghiệp ngay trong quá trình học, tăng khả năng có việc làm sau tốt nghiệp.
Xây dựng mạng lưới đối tác: Quan hệ hợp tác với doanh nghiệp giúp trường mở rộng cơ hội nghiên cứu, tài trợ và phát triển chương trình.
Ví dụ minh họa
Marketing: Một nhóm sinh viên MBA tại TP.HCM tham gia dự án thiết kế chiến dịch truyền thông cho doanh nghiệp địa phương. Kết quả: doanh nghiệp chọn lọc 2 sinh viên làm cộng tác viên triển khai thực tế.
Kỹ thuật: Sinh viên ngành cơ khí tại Hà Nội mô phỏng giải pháp giảm tiêu hao năng lượng trong dây chuyền sản xuất. Doanh nghiệp đánh giá MVP khả thi và thử nghiệm tại một phân xưởng nhỏ.
Vấn đề cốt lõi về sự tham gia của doanh nghiệp trong PBWIL
Doanh nghiệp chưa ổn định: Khi bản thân doanh nghiệp còn loay hoay với khủng hoảng chuỗi cung ứng, biến động chính sách, áp lực lợi nhuận ngắn hạn, thì việc dành nguồn lực cho PBWIL dễ trở thành gánh nặng.
Kỳ vọng không rõ ràng: Nhà trường kỳ vọng “ý tưởng mới, nhân sự tiềm năng”, nhưng doanh nghiệp lại thiếu tiêu chí cụ thể để đánh giá đâu là ý tưởng khả thi, đâu là nhân sự phù hợp.
Nguy cơ hình thức: Nếu không có khung đánh giá minh bạch, PBWIL dễ biến thành hoạt động PR hoặc showcase, thay vì tạo giá trị thực sự.
khách hàng. Điều này khiến họ khó dành nguồn lực ổn định cho PBWIL.
Nguồn lực hạn chế: Nhân sự quản lý dự án thường quá tải, khó kiêm thêm vai trò cố vấn cho sinh viên.
Mục tiêu chưa đồng nhất: Doanh nghiệp ưu tiên giải quyết vấn đề kinh doanh ngắn hạn, trong khi PBWIL hướng đến phát triển năng lực dài hạn cho sinh viên.
Nguy cơ hình thức: Một số dự án chỉ mang tính “showcase” để quảng bá thương hiệu, chưa thực sự tạo giá trị học tập sâu.
Doanh nghiệp chưa ổn định: Khi bản thân doanh nghiệp còn loay hoay với khủng hoảng chuỗi cung ứng, biến động chính sách, áp lực lợi nhuận ngắn hạn, thì việc dành nguồn lực cho PBWIL dễ trở thành gánh nặng.
Kỳ vọng không rõ ràng: Nhà trường kỳ vọng “ý tưởng mới, nhân sự tiềm năng”, nhưng doanh nghiệp lại thiếu tiêu chí cụ thể để đánh giá đâu là ý tưởng khả thi, đâu là nhân sự phù hợp.
Nguy cơ hình thức: Nếu không có khung đánh giá minh bạch, PBWIL dễ biến thành hoạt động PR hoặc showcase, thay vì tạo giá trị thực sự.
Giải pháp S2M – Sprinternship & Co-op học kỳ trong doanh nghiệp
Để vượt qua những thách thức này, mô hình S2M (School-to-Market) với các dạng sprinternship (thực tập ngắn hạn) hoặc co-op học kỳ trong doanh nghiệp có thể là giải pháp. Nhưng điều kiện tiên quyết: phải xác định rõ lợi ích hai bên trước khi chia sẻ.
Doanh nghiệp: cần định nghĩa rõ tiêu chí cho “ý tưởng mới” (ví dụ: khả năng áp dụng, chi phí triển khai, mức độ đổi mới) và “nhân sự tiềm năng” (ví dụ: kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng thích ứng, tư duy hệ thống).
Nhà trường & sinh viên: cần hiểu rõ kỳ vọng này để thiết kế dự án phù hợp, tránh lệch pha giữa học thuật và thực tiễn.
Lộ trình 4L của S2M
Để gắn kết lợi ích và giá trị, S2M đề xuất lộ trình 4L:
The Know – Xác định kỳ vọng, tiêu chí, mục tiêu rõ ràng từ doanh nghiệp.
The Grow – Sinh viên phát triển năng lực qua phản biện đơn giản, phản biện kém, và học cách nhận diện “thất bại thông minh tối thiểu” (IFF).
The Show – Trình bày sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP) để doanh nghiệp đánh giá trực tiếp.
The Go – Triển khai hoặc nhân rộng giải pháp, đồng thời doanh nghiệp chọn lọc nhân sự tiềm năng.
Giá trị của 4L trong PBWIL
Nếu không có 4L, PBWIL dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: sinh viên làm dự án “cho có”, doanh nghiệp tham gia “cho vui”, kết quả không ai dùng.
Nếu có 4L, lợi ích được định nghĩa rõ ràng, kỳ vọng được minh bạch, và giá trị được chia sẻ công bằng. Doanh nghiệp nhận được ý tưởng khả thi và nhân sự phù hợp; sinh viên nhận được trải nghiệm thực tế và cơ hội nghề nghiệp.
Kết luận
Sự tham gia của doanh nghiệp vào PBWIL chỉ thực sự hiệu quả khi kỳ vọng, tiêu chí và cách đánh giá được xác định rõ ràng ngay từ đầu. Giải pháp S2M với lộ trình 4L (Know – Grow – Show – Go) chính là cách để biến PBWIL từ một hoạt động hình thức thành một cơ chế tạo giá trị đôi bên, giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức nội tại và giúp sinh viên bước vào thị trường với năng lực thực sự.
KÊU GỌI HÀNH ĐỘNG
Respect Việt Nam tin rằng việc thu hẹp khoảng cách đào tạo – việc làm không thể chỉ là nỗ lực của một bên. Sinh viên cần chủ động tham gia vào các chương trình thực tiễn để khám phá năng lực bản thân và sẵn sàng hội nhập. Doanh nghiệp cần đồng hành cùng nhà trường, đưa ra tiêu chí rõ ràng, hỗ trợ quá trình đào tạo ngay từ đầu. Các trường đại học, cao đẳng cần mở rộng hợp tác, gắn chương trình giảng dạy với nhu cầu thị trường và đổi mới phương pháp. Khi ba mắt xích cùng chung tay, mô hình đào tạo tinh gọn của RVN sẽ không chỉ giúp sinh viên có việc làm đúng ngành, doanh nghiệp có nhân lực phù hợp, mà còn góp phần xây dựng một thế hệ lao động Việt Nam chất lượng cao, tự tin bước ra thị trường quốc tế.
Để tìm hiểu thêm về chương trình đào tạo tinh gọn và cơ hội hợp tác giữa nhà trường – doanh nghiệp – sinh viên, vui lòng liên hệ:
Respect Việt Nam
Email: info@respectvn.com
Hotline: 0888673222
Website: https://www.respectvn.com/s2m
Đề án S2M "From School to Market" - Đề án đầu tiên tại Việt Nam áp dụng đổi mới tư duy và công nghệ đào tạo để hướng về chất lượng nguồn nhân lực từ trường học ra đến nơi làm việc - Đề án thuộc Khuôn khổ Chương trình VILM2030 - Sáng kiến Đổi mới trong Học tập & Quản trị Việt Nam đến 2030.
S2M được thiết kế như một hệ sinh thái đào tạo – thử nghiệm – phát triển nhân tài trong giai đoạn “thực tập – thử việc” của sinh viên với sự tham gia của cả 4 bên: Sinh viên – Nhà trường – Doanh nghiệp – Xã hội. Điểm khác biệt cốt lõi của S2M:
Không chỉ dừng ở đào tạo trong lớp học, sinh viên được thử thách bản thân trực tiếp tại môi trường thực tế.
Sinh viên được (tự) đánh giá năng lực, phân loại vị trí và huấn luyện kỹ năng ngay trong giai đoạn thực tập, thử việc.
Gắn liền với dữ liệu & báo cáo thực tế để doanh nghiệp, nhà trường và sinh viên cùng tham chiếu.
Là chương trình duy nhất hiện nay tại Việt Nam tập trung vào chất lượng nhân lực thay vì chỉ số lượng, hướng về năng lực bền vững và thích ứng thị trường.
There are no great organizations. There are only great people who make great organizations"
-----------
Respect Vietnam prepares purpose-driven leaders & people-centric organizations In the face of the fast-changing world of work
-----------
RESPECT VIETNAM LTD CO.
Fanpage: RespectVN
Website: respectvn.com
Linkedin: vn.linkedin.com/company/respect-vietnam
Address: No. 66 Lane 102 Street Truong Chinh, District Dong Da, Hanoi
Email: info@respectvn.com
Hotline: 0888673222e: 0888673222
Comments